ИНВЕНТАРНАЯ ОПИСЬ ИМЕНИЯ ЭКИМАНЬ (1846–1848) ПОМЕЩИКА Л. И. БЕЛИКОВИЧА

документ 19 век
Имение Экимания находилась в Витебской губернии в Полоцком уезде — "в расстояниях от городов: губернского Витебска — 114 верст, уезднаго и ближайшаго портоваго и ярмарочнаго Полоцка — 4 версты".
Далее »

Список крестьян имения Экимань (1846 г.): описание домохозяйств и феодальных повинностей

Экимань, имение, Полоцкий уезд
Список крестьян имения Экимань (1846 г.). Источник: Шидловский, С. О. Инвентарная опись имения Экимания (1846–1848) как источник для изучения хозяйственной культуры дворянства Полотчины 40-ых гг. ХІХ в.
Далее »

Инвентарная опись имения Экимания (1846–1848) как источник для изучения хозяйственной культуры дворянства Полотчины 40-ых гг. ХІХ в.

Экимань, карта
В 40-х годах XIX века российское правительство осуществило реформу, в соответствии с которой вводились обязательные инвентари в помещичьих имениях Беларуси, Литвы и Правобережной Украины. Инвентарная реформа была в частности призвана ограничить возможность произвольного увеличения помещиками крестьянских повинностей и отторжения надельной крестьянской земли под фольварки.
Далее »

Этническая история Белорусского Поозерья

Белорусское Поозерье занимает сравнительно небольшую и компактную территорию, — внутри региона отсутствуют географически труднопреодолимые препятствия, что на ранних этапах этнической истории края содействовало формированию этнообразующих связей, чему способствовало также наличие речной системы бассейна Западной Двины. Формирование этнокультурной целостности подразумевает отсутствие крупных иноэтнических включений внутри основного этнического массива, которые могли бы нарушить внутриэтническую коммуникацию. В противном случае критически важно было обеспечить контроль над основными каналами экономических и культурных сообщений внутри этнической территории, к которым в первую очередь следует отнести крупные речные системы. Таким образом, для любой этнической группы в целях ее развития в инокультурном окружении важным являлось осуществление действенного контроля над крупными речными системами региона. Последовательные действия в данном направлении прослеживаются, например, в процессе расселения в крае славянского населения, что, безусловно, способствовало его успешной адаптации в иноэтническом окружении и созданию собственного государства.
Далее »

РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА ПО КУРСУ «КРАЕВЕДЕНИЕ»

Научные публикации
РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА ПО КУРСУ «КРАЕВЕДЕНИЕ» РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА Азёры Беларусі : у легендах і паданнях / склад. А. М. Ненадавец. — Мн.: Беларусь, 2003. — 327 с. Алексеев, Л. В. Археология и краеведение Беларуси XVI — 30-е годы ХХ в. / Л. В. Алексеев. — Мн.:...
Далее »

С. О. Шидловский РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА ПО КУРСУ «ИСТОРИЯ ПУТЕШЕСТВИЙ И ТУРИЗМА»

Научные публикации
С. О. Шидловский РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА ПО КУРСУ «ИСТОРИЯ ПУТЕШЕСТВИЙ И ТУРИЗМА» І. Законодательные и нормативные акты Закон Республики Беларусь «О туризме», 25.11.1999 г., № 326-З (в редакции от 22.12.2011 № 326-3.) // Эталон-Беларусь [Электрон. ресурс] / Национальный центр правовой информации Республики Беларусь. — Минск, 2004–2011....
Далее »

Творчая сустрэча з Ірынай Андрэевай і Сяргеем Шыдлоўскім

Скарына
Сярод пераможцаў у намінацыі «Гістарычная п’еса» ўладальнiкамi дыплома I ступенi сталi выкладчыкі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта: кандыдат псіхалагічных навук, дацэнт Ірына Мікалаеўна Андрэева і кандыдат гістарычных навук, дацэнт Сяргей Алегавіч Шыдлоўскі.
Далее »

«Тэатр гонару» : маскулінны аспект культуры паводзін прадстаўнікоў прывілеяванага грамадства Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя

шляхціц, сармат
Культура паводзін ніжэйшых слаёў прывілеяванага саслоўя Беларусі на працягу першай паловы ХІХ стагоддзя працягвала захоўваць “сармацкі” — барочны — характар і стылістыку. Апошні пераасэнсоўваўся ідэолагамі рамантычнай школы як канон нацыянальнага стылю.
Далее »

Рациональность в сельскохозяйственной практике белорусских помещиков XIX века

шляхта, помещичье хозяйство
Концепция рационального ведения сельского хозяйства получило признание благодаря книге Альбрехта Тэера (1752—1828) «Grundsätze der rationellen Landwirthschaft» («Основы рационального сельского хозяйства», в 4 т., 1809—1812; русский перевод вышел в 1830—1835 гг.). «Основы рационального сельского хозяйства» и другие работы А. Тэера были знакомы также и польскоязычным читателям как из первоисточников так и в адаптированном виде.
Далее »

Шляхецкі этас у творах А. Міцкевіча «Пан Тадэвуш» і Я. Баршчэўскага «Шляхціц Завальня»

Адам Міцкевіч
Рассматриваются сословные шляхетские стереотипы и идеалы, представленные в творчестве Яна Барщевского («Шляхтич Завальня, или Беларусь в фантастичных повествованиях») и Адама Мицкевича («Пан Тадеуш, или последний наезд на Литве»).
Далее »

Полацкі гістарычны наратыў на старонках часопісаў «Вестник Юго-Западной и Западной России» і «Вестник Западной России» К. Гаворскага

Гаворскі
Праводзіцца аналіз публікацый перыядычных выданняў «Вестник Юго-Западной и Западной России» і «Вестник Западной России», прысвечаных гісторыі Полаччыны. Разглядаецца роля беларускага гісторыка і грамадска-палітычнага дзеяча Ксенафонта Антонавіча Гаворскага (1821 – 1871), як даследчыка і выдаўца, у вывучэнні і папулярызацыі гісторыі Полаччыны. Даецца класіфікацыя публікацый часопіса, прысвечаных гісторыі Полацка. Прыводзіцца іх пералік адпаведна храналогіі выхаду нумароў часопіса, якія прысвечаны гісторыі, археалогіі і этнаграфіі Полацкай зямлі. Даецца анатацыя полацкіх гістарычных сюжэтаў, якія прысутнічаюць на старонках часопіса. Адзначаецца, што нягледзячы на палітычную ангажаванасць гістарычных даследаванняў К. Гаворскага, яны ўтрымліваюць унікальны фактаграфічны матэрыял і захоўваюць навуковую каштоўнасць у вывучэнні канфесійнай гісторыі полацкага рэгіена, гісторыі архітэктуры Полацка і гісторыі полацкіх баярскіх радоў.
Далее »

Кніга з Полацка : да традыцыі полацкай метагістарычнай прозы

Вацлаў Ластоўскі
Полацкая празаічная традыцыя — з'ява пераважна метагістарычная. Метагісторыя ў дадзеным кантэксце разумеецца як метад рэканструкцыі гістарычнага працэсу сродкамі міфапаэтычнага наратыву пры недахопе гістарычнай (навуковай) факталогіі. Метагісторыя адлюстроўвае гістарычны працэс, але не прэтэндуе на ісціну ў апошняй інстанцыі.
Далее »

«Запіскі» В. М. Севергіна як крыніца па гісторыі і этнаграфіі Беларускага Падзвіння і сумежных тэрыторый

В.М. Севергін
Акадэмік Імператарскай акадэміі навук Расіі Васілій Міхайлавіч Севяргін (1765—1826) на працягу 1802–1803 гадоў здзейсніў дзве вандроўкі па тэрыторыі Беларусі з мэтамі вывучэння прыродных рэсурсаў і эканамічнага становішча краю. Вынікі экспедыцый былі выкладзены ў кнігах «Записки путешествия по западным провинциям Российского государства, или Минералогические, хозяйственные и другие примечания, учинённые во время проезда через оные в 1802 году» і «Продолжение записок путешествия по западным провинциям Российского государства, или Минералогические, технологические и другие примечания, учинённые во время проезда через оные в 1803 году».
Далее »

Полацкія сюжэты ў «заходнерускай» версіі гісторыі Беларусі М. В. Каяловіча

На працягу развіцця айчыннай гістарыяграфіі бачанне ролі Полацка ў беларускіх дзяржаватворчых і этнакультурных працэсах не аднойчы змянялася і працягвае змяняцца ў наш час. У розных гістарыясофскіх схемах беларускага нацыятварэння месца Полацка або трактуецца як цэнтральнае, або значна рэдукуецца. Наколькі ўплывае на амплітуду гэтых ваганняў фактар накаплення новых гістарычных ведаў, а таксама абнаўленне метадалагічных падыходаў? Ці заўсёды прычыны падобных змен ляжаць у полі навукі? Адказ на гэтыя пытанні вымагае спецыяльнага даследавання. Мэта дадзенага артыкула больш сціплая — прасачыць полацкія сюжэты ў працы М.В. Каяловіча «Чтения по истории западной России» (1864).
Далее »

Уласныя імёны ў кнізе Я. Баршчэўскага «Шляхціц Завальня», як крыніца рэканструкцыі этнічнай карціны свету прывілеяванага саслоўя беларускага Падзвіння ў першай палове ХІХ ст.

Шляхціц Завальня
У артыкуле праводзiцца класiфiкацыя тыпаў уласных имёнаў у кнізе Я. Баршчэўска «Шляхціц Завальня» i частотны аналiз iх выкарыстання.
Далее »

Культура прывілеяванага саслоўя Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя: аўтарэферат дысертацыі … кандыдата гістарычных навук: 07.00.07 – этнаграфія, этналогія і антрапалогія

айтарэферат
Упершыню ў айчыннай этналогіі праведзены комплексны аналіз культуры прывілеяванага саслоўя Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя: сістэматызавана гістарыяграфія праблемы і крыніцы, прыцягнуты да этналагічнага вывучэння новыя пісьмовыя гістарычныя крыніцы ХІХ стагоддзя, прасочаны асноўныя тэндэнцыі ў развіцці матэрыяльнай культуры прывілеяванага саслоўя Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя і распрацавана яе перыядызацыя; вызначаны характар трансфармацыі традыцыйных культурных рысаў; вылучаны адаптацыйны працэс як адна з асноўных крыніц дынамікі ў культуры прывілеяванага саслоўя Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя і вызначаны іх сацыякультурныя адаптацыйныя стратэгіі; абгрунтаваны наднацыянальны характар культуры прывілеяванага саслоўя Беларусі азначанага перыяду.
Далее »

Штодзённае жыццё студэнтаў Полацкай акадэміі: Паводле ўспамінаў Э.Т. Масальскага

Захавалася мала сведчанняў з побыту старога беларускага студэнцтва. Асабліва мізэрныя нашы веды аб жыцці навучэнцаў Полацкай езуіцкай акадэміі. Таму кожная новая крыніца павінна найхутчэй даводзіцца да ведама як навуковых, так і шырокіх грамадскіх колаў. Такім адкрыццём для айчыннага чытача могуць стаць мемуары выхаванца Полацкай езуіцкай акадэміі Эдварда Тамаша Масальскага (1799–1879), вядомага пісьменніка, аўтара «першага айчыннага сацыяльнага рамана» «Пан Падстоліч».
Далее »

Ключ да ХІХ стагоддзя. Рэцэнзія на кнігу Сяргея Шыдлоўскага «Культура прывілеяванага саслоўя Беларусі: 1795 – 1864 гг.»

Рэцэнзія на кнігу Сяргея Шыдлоўскага «Культура прывілеяванага саслоўя Беларусі: 1795 – 1864 гг.» (Мінск : «Беларуская навука», 2011).
Далее »

Из проектов И. С. Аксакова по социокультурному обустройству Северо-Западного края Российской империи

На основе публицистических выступлений 1860-1886 гг. И.С. Аксакова анализируются его взгляды на этнокультурные и общественно-политические процессы в Белоруссии. Рассматривается проблематика русско-белорусско-польских политических и культурных взаимодействий.
Далее »

Эдуард Томаш Массальский о стратегиях эксплуатации белорусского крепостного крестьянства

Анализируется социальный роман писателя и публициста, уроженца Минщины, Эдуарда Томаша Массальского (1799—1879) «Пан Подстолич» («Pan Podstolic, albo czym jesteśmy, czym być możemy») (1831–1833). Рассматриваются стратегии эксплуатации крепостного крестьянства Беларуси первой половины ХІХ столетия.
Далее »