РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА ПО КУРСУ «КРАЕВЕДЕНИЕ»

Научные публикации
РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА ПО КУРСУ «КРАЕВЕДЕНИЕ» РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА Азёры Беларусі : у легендах і паданнях / склад. А. М. Ненадавец. — Мн.: Беларусь, 2003. — 327 с. Алексеев, Л. В. Археология и краеведение Беларуси XVI — 30-е годы ХХ в. / Л. В. Алексеев. — Мн.:...
Далее »

С. О. Шидловский РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА ПО КУРСУ «ИСТОРИЯ ПУТЕШЕСТВИЙ И ТУРИЗМА»

Научные публикации
С. О. Шидловский РЕКОМЕНДУЕМАЯ ЛИТЕРАТУРА ПО КУРСУ «ИСТОРИЯ ПУТЕШЕСТВИЙ И ТУРИЗМА» І. Законодательные и нормативные акты Закон Республики Беларусь «О туризме», 25.11.1999 г., № 326-З (в редакции от 22.12.2011 № 326-3.) // Эталон-Беларусь [Электрон. ресурс] / Национальный центр правовой информации Республики Беларусь. — Минск, 2004–2011....
Далее »

Творчая сустрэча з Ірынай Андрэевай і Сяргеем Шыдлоўскім

Скарына
Сярод пераможцаў у намінацыі «Гістарычная п’еса» ўладальнiкамi дыплома I ступенi сталi выкладчыкі Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта: кандыдат псіхалагічных навук, дацэнт Ірына Мікалаеўна Андрэева і кандыдат гістарычных навук, дацэнт Сяргей Алегавіч Шыдлоўскі.
Далее »

«Тэатр гонару» : маскулінны аспект культуры паводзін прадстаўнікоў прывілеяванага грамадства Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя

шляхціц, сармат
Культура паводзін ніжэйшых слаёў прывілеяванага саслоўя Беларусі на працягу першай паловы ХІХ стагоддзя працягвала захоўваць “сармацкі” — барочны — характар і стылістыку. Апошні пераасэнсоўваўся ідэолагамі рамантычнай школы як канон нацыянальнага стылю.
Далее »

Рациональность в сельскохозяйственной практике белорусских помещиков XIX века

шляхта, помещичье хозяйство
Под «экспертными» понимаются знания, которыми располагает специалист в некоторой предметной области. К знаниям подобного рода, актуальным для помещика, относят в частности сельскохозяйственные, ветеринарные, медицинские и архитектурные.
Далее »

Шляхецкі этас у творах А. Міцкевіча «Пан Тадэвуш» і Я. Баршчэўскага «Шляхціц Завальня»

Адам Міцкевіч
Рассматриваются сословные шляхетские стереотипы и идеалы, представленные в творчестве Яна Барщевского («Шляхтич Завальня, или Беларусь в фантастичных повествованиях») и Адама Мицкевича («Пан Тадеуш, или последний наезд на Литве»).
Далее »

Полацкі гістарычны наратыў на старонках часопісаў «Вестник Юго-Западной и Западной России» і «Вестник Западной России» К. Гаворскага

Гаворскі
Праводзіцца аналіз публікацый перыядычных выданняў «Вестник Юго-Западной и Западной России» і «Вестник Западной России», прысвечаных гісторыі Полаччыны. Разглядаецца роля беларускага гісторыка і грамадска-палітычнага дзеяча Ксенафонта Антонавіча Гаворскага (1821 – 1871), як даследчыка і выдаўца, у вывучэнні і папулярызацыі гісторыі Полаччыны. Даецца класіфікацыя публікацый часопіса, прысвечаных гісторыі Полацка. Прыводзіцца іх пералік адпаведна храналогіі выхаду нумароў часопіса, якія прысвечаны гісторыі, археалогіі і этнаграфіі Полацкай зямлі. Даецца анатацыя полацкіх гістарычных сюжэтаў, якія прысутнічаюць на старонках часопіса. Адзначаецца, што нягледзячы на палітычную ангажаванасць гістарычных даследаванняў К. Гаворскага, яны ўтрымліваюць унікальны фактаграфічны матэрыял і захоўваюць навуковую каштоўнасць у вывучэнні канфесійнай гісторыі полацкага рэгіена, гісторыі архітэктуры Полацка і гісторыі полацкіх баярскіх радоў.
Далее »

Кніга з Полацка : да традыцыі полацкай метагістарычнай прозы

Вацлаў Ластоўскі
Полацкая празаічная традыцыя — з'ява пераважна метагістарычная. Метагісторыя ў дадзеным кантэксце разумеецца як метад рэканструкцыі гістарычнага працэсу сродкамі міфапаэтычнага наратыву пры недахопе гістарычнай (навуковай) факталогіі. Метагісторыя адлюстроўвае гістарычны працэс, але не прэтэндуе на ісціну ў апошняй інстанцыі.
Далее »

«Запіскі» В. М. Севергіна як крыніца па гісторыі і этнаграфіі Беларускага Падзвіння і сумежных тэрыторый

В.М. Севергін
Акадэмік Імператарскай акадэміі навук Расіі Васілій Міхайлавіч Севяргін (1765—1826) на працягу 1802–1803 гадоў здзейсніў дзве вандроўкі па тэрыторыі Беларусі з мэтамі вывучэння прыродных рэсурсаў і эканамічнага становішча краю. Вынікі экспедыцый былі выкладзены ў кнігах «Записки путешествия по западным провинциям Российского государства, или Минералогические, хозяйственные и другие примечания, учинённые во время проезда через оные в 1802 году» і «Продолжение записок путешествия по западным провинциям Российского государства, или Минералогические, технологические и другие примечания, учинённые во время проезда через оные в 1803 году».
Далее »

Полацкія сюжэты ў «заходнерускай» версіі гісторыі Беларусі М. В. Каяловіча

На працягу развіцця айчыннай гістарыяграфіі бачанне ролі Полацка ў беларускіх дзяржаватворчых і этнакультурных працэсах не аднойчы змянялася і працягвае змяняцца ў наш час. У розных гістарыясофскіх схемах беларускага нацыятварэння месца Полацка або трактуецца як цэнтральнае, або значна рэдукуецца. Наколькі ўплывае на амплітуду гэтых ваганняў фактар накаплення новых гістарычных ведаў, а таксама абнаўленне метадалагічных падыходаў? Ці заўсёды прычыны падобных змен ляжаць у полі навукі? Адказ на гэтыя пытанні вымагае спецыяльнага даследавання. Мэта дадзенага артыкула больш сціплая — прасачыць полацкія сюжэты ў працы М.В. Каяловіча «Чтения по истории западной России» (1864).
Далее »

Уласныя імёны ў кнізе Я. Баршчэўскага «Шляхціц Завальня», як крыніца рэканструкцыі этнічнай карціны свету прывілеяванага саслоўя беларускага Падзвіння ў першай палове ХІХ ст.

Шляхціц Завальня
У артыкуле праводзiцца класiфiкацыя тыпаў уласных имёнаў у кнізе Я. Баршчэўска «Шляхціц Завальня» i частотны аналiз iх выкарыстання.
Далее »

Культура прывілеяванага саслоўя Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя: аўтарэферат дысертацыі … кандыдата гістарычных навук: 07.00.07 – этнаграфія, этналогія і антрапалогія

айтарэферат
Упершыню ў айчыннай этналогіі праведзены комплексны аналіз культуры прывілеяванага саслоўя Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя: сістэматызавана гістарыяграфія праблемы і крыніцы, прыцягнуты да этналагічнага вывучэння новыя пісьмовыя гістарычныя крыніцы ХІХ стагоддзя, прасочаны асноўныя тэндэнцыі ў развіцці матэрыяльнай культуры прывілеяванага саслоўя Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя і распрацавана яе перыядызацыя; вызначаны характар трансфармацыі традыцыйных культурных рысаў; вылучаны адаптацыйны працэс як адна з асноўных крыніц дынамікі ў культуры прывілеяванага саслоўя Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя і вызначаны іх сацыякультурныя адаптацыйныя стратэгіі; абгрунтаваны наднацыянальны характар культуры прывілеяванага саслоўя Беларусі азначанага перыяду.
Далее »

Штодзённае жыццё студэнтаў Полацкай акадэміі: Паводле ўспамінаў Э.Т. Масальскага

Захавалася мала сведчанняў з побыту старога беларускага студэнцтва. Асабліва мізэрныя нашы веды аб жыцці навучэнцаў Полацкай езуіцкай акадэміі. Таму кожная новая крыніца павінна найхутчэй даводзіцца да ведама як навуковых, так і шырокіх грамадскіх колаў. Такім адкрыццём для айчыннага чытача могуць стаць мемуары выхаванца Полацкай езуіцкай акадэміі Эдварда Тамаша Масальскага (1799–1879), вядомага пісьменніка, аўтара «першага айчыннага сацыяльнага рамана» «Пан Падстоліч».
Далее »

Ключ да ХІХ стагоддзя. Рэцэнзія на кнігу Сяргея Шыдлоўскага «Культура прывілеяванага саслоўя Беларусі: 1795 – 1864 гг.»

Рэцэнзія на кнігу Сяргея Шыдлоўскага «Культура прывілеяванага саслоўя Беларусі: 1795 – 1864 гг.» (Мінск : «Беларуская навука», 2011).
Далее »

Из проектов И. С. Аксакова по социокультурному обустройству Северо-Западного края Российской империи

На основе публицистических выступлений 1860-1886 гг. И.С. Аксакова анализируются его взгляды на этнокультурные и общественно-политические процессы в Белоруссии. Рассматривается проблематика русско-белорусско-польских политических и культурных взаимодействий.
Далее »

Эдуард Томаш Массальский о стратегиях эксплуатации белорусского крепостного крестьянства

Анализируется социальный роман писателя и публициста, уроженца Минщины, Эдуарда Томаша Массальского (1799—1879) «Пан Подстолич» («Pan Podstolic, albo czym jesteśmy, czym być możemy») (1831–1833). Рассматриваются стратегии эксплуатации крепостного крестьянства Беларуси первой половины ХІХ столетия.
Далее »

Сістэма рацыянальнага гаспадарання ў рабоце Ганны Цюндзявіцкай «Літоўская гаспадыня»

Ганна Цюндзявіцкая
Кніга Ганны Цюндзявіцкай «Gospodyni litewska czyli nauka utrzymywania porządnie domu…» з’яўляецца каштоўнай гістарычнай крыніцай, якая дазваляе выявіць узровень аграрных ведаў і рэканструяваць гаспадарчыя практыкі на беларускіх землях у першай палове ХІХ стагоддзя. Работа Г. Цюндзявіцкай не зрабілася пакуль аб’ектам вывучэння ў айчыннай навуцы. Інфармацыя аб дадзенай кнізе, якая бытуе ў беларускіх выданнях, носіць фрагментарны характар.
Далее »

Шляхецкі саслоўны ідэал у творах Яна Баршчэўскага

Ян Баршчэўскі
Мэта працы – прааналiзаваць сацыяльна-культурныя стэрэатыпы i этнiчную iдэнтычнасць прадстаўнiкоў прывiлеяваных станаў у Беларусi першай паловы ХIХ стагоддзя. Аналiз адбываецца на аснове твораў аднаго з пачынальнiкаў новай беларускай лiтаратуры Яна Баршчэўскага.
Далее »

Формы самавызначэння і самасвядомасці прывілеяванага саслоўя ў Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя

Разгледжана праблема этнічнай самаідэнтыфікацыi прывілеяванага саслоўя ў Беларусі першай паловы XIX стагоддзя. Зроблены высновы аб важнай poлi шляхецкай інтэлігенцыі ў фармаванні нацыянальнай беларускай ідэнтычнасці.
Далее »

Знешнія ўплывы ў фарміраванні матэрыяльнай культуры прывілеяваных саслоўяў Беларусі першай паловы ХІХ стагоддзя

Полацк, вакзал
Разглядаецца пытанне развіцця матэрыяльнай культуры прывілеяванага саслоўя Беларусі першай паловы XIX стагоддзя. У прыватнасці, даследуюцца змены ў вопратцы, харчаванні, арганізацыі прадметна-побытавага асяроддзя. Дадзеныя тэндэнцыі падаюцца ў рэчышчы ўзаемадзеяння традыцыі і знешніх уплываў.
Далее »